Nghĩa vụ lái xe an toàn
Phần này hỏi về các nghĩa vụ cơ bản của người lái xe: cấm lái xe sau khi uống rượu, cấm dùng điện thoại di động, dây an toàn và ghế an toàn cho trẻ em, và tình trạng sức khỏe để lái xe. Ở Nhật, hình phạt cho các vi phạm này rất nặng.
Luật quan trọng
- Không được lái xe khi có hơi men, hoặc khi chịu ảnh hưởng của ma túy kích thích (覚せい剤), dung môi (シンナー) v.v. Rượu uống tối hôm trước có thể vẫn còn đến sáng hôm sau.
- Lái xe khi nồng độ cồn trong hơi thở từ 0,15 mg/l trở lên là lái xe có hơi men (酒気帯び運転). Dù dưới 0,15 mg/l, lái xe khi có hơi men vẫn bị luật cấm.
- Lái xe khi nồng độ cồn trong hơi thở từ 0,5 mg/l trở lên là lái xe say rượu (酒酔い運転) (tiêu chuẩn số này được đặt ra theo sửa đổi có hiệu lực từ ngày 21 tháng 7 năm 2026). Dù dưới 0,5 mg/l, nếu ở trạng thái có nguy cơ không lái xe bình thường được do ảnh hưởng của cồn thì vẫn là lái xe say rượu.
- Không được cho người có hơi men mượn xe, mời rượu người có khả năng lái xe, hoặc biết người lái có hơi men mà vẫn nhờ chở mình và đi cùng. Những người này cũng bị xử phạt.
- Khi đang lái xe, không được cầm điện thoại di động để gọi, và không được nhìn chằm chằm vào màn hình điện thoại hoặc thiết bị dẫn đường trên xe. Khi xe đang dừng thì không thuộc phạm vi cấm.
- Người lái xe phải thắt dây an toàn và bắt người ngồi ghế phụ và ghế sau cũng thắt. Có túi khí cũng vậy. Ngoại lệ là khi có lý do bất đắc dĩ như bệnh tật.
- Trẻ nhỏ (dưới 6 tuổi) phải được dùng ghế an toàn cho trẻ em có hình dạng phù hợp với mức độ phát triển. Ngoại lệ là khi có lý do bất đắc dĩ như bệnh tật.
- Khi mệt hoặc bệnh thì hạn chế lái xe, và khi quá mệt thì không được lái xe. Khi lái xe lâu, cứ 2 giờ nghỉ một lần, và nếu thấy buồn ngủ thì nghỉ rồi mới lái. Cũng không được lái xe sau khi uống thuốc cảm v.v. gây buồn ngủ.
- Lái xe gây cản trở (妨害運転, "aori" unten) như phanh gấp, không giữ khoảng cách xe, vi phạm cấm chuyển làn với mục đích cản trở xe khác, là tội phạm và là đối tượng bị tước bằng lái.
Con số cần nhớ
Bẫy thường gặp
- "Dưới 0,15 mg/l thì được lái xe" là SAI. 0,15 mg/l là tiêu chuẩn của lái xe có hơi men, nhưng lái xe khi có hơi men bị cấm ở mọi nồng độ.
- "Dây an toàn chỉ ở ghế trước" hay "chỉ trên đường cao tốc" là SAI. Phải thắt ở mọi ghế và trên mọi loại đường.
- "Lái xe sau khi uống rượu thì chỉ người lái bị phạt" là SAI. Người cho mượn xe, người mời rượu và người ngồi cùng xe cũng bị phạt.
- Cả "có túi khí thì không cần dây an toàn" lẫn "không có ngoại lệ nào" đều SAI. Có túi khí vẫn phải thắt, nhưng lý do bất đắc dĩ như bệnh tật là ngoại lệ.
- "Gọi điện ngắn thì được cầm điện thoại khi đang lái" là SAI. Chỉ khi xe đang dừng thì mới không thuộc phạm vi cấm.
Ở Nhật, lái xe sau khi uống dù chỉ một chút rượu cũng là vi phạm; người cho mượn xe, người mời rượu và người ngồi cùng xe cũng bị xử phạt. Dây an toàn phải thắt ở mọi ghế trên mọi loại đường.
Thử 2 câu
Khi chở trẻ nhỏ dưới 6 tuổi, trừ khi có lý do bất đắc dĩ như bị bệnh, phải cho trẻ dùng ghế trẻ em (チャイルドシート) phù hợp với mức độ phát triển.
Đáp án: ○ Người lái chở trẻ nhỏ (dưới 6 tuổi) có nghĩa vụ cho trẻ dùng ghế trẻ em (チャイルドシート) có hình dạng phù hợp với mức độ phát triển của trẻ.
Nếu người giám hộ ôm trẻ nhỏ trên xe thì không cần cho trẻ dùng ghế trẻ em.
Đáp án: × Khi chở trẻ nhỏ, phải cho trẻ dùng thiết bị hỗ trợ cho trẻ nhỏ (ghế trẻ em, チャイルドシート) thay cho dây an toàn. Ôm trẻ trong tay không thể thay thế được.